İçeriğe geç

Vakitlerin arkasındaki hesap

Konumdan saate giden yol: hangi verileri kullanıyoruz, neden takvimler arasında fark görebilirsin?

Önce konum, sonra yerel saat

Güneşin gökyüzündeki konumu enlem, boylam ve tarihe bağlıdır. Ayanur, il ve ilçe sayfalarında açıkça gösterilen merkez koordinatlarını kullanır. İlçenin saati il merkezinden kopyalanmaz. Aynı il içindeki iki konum için farklı dakika çıkması bu nedenle mümkündür.

Hesaplanan anlar konumun IANA saat dilimiyle gösterilir. Türkiye’de Europe/Istanbul, Berlin’de Europe/Berlin kullanılır. Avrupa’daki yaz/kış saati geçişini ziyaretçinin bilgisayar saati değil, seçilen şehrin saat dilimi belirler. Sonuç olarak Berlin sayfasındaki 12.00, Türkiye’deki 12.00 ile aynı anı anlatmayabilir.

Web’de kullanılan varsayılanlar

Web sayfaları uygulamadaki ortak Ayanur vakit motorunu Diyanet uyumlu yöntemle kullanır. Türkiye için imsak açısı 18°, yatsı açısı 17°; ikindi asr-ı evvel tercihidir. Uygulamadaki diğer yöntem veya Hanefî ikindi seçimi web varsayılanıyla aynı sonucu vermek zorunda değildir.

Motorumuz resmî bir Diyanet API’sinin canlı yanıtını sunmaz. Güneş konumunu hesaplar; yayımlanmış Diyanet tablolarından alınan örneklerle test edilir. “Diyanet uyumlu” ifadesi bu yöntemi anlatır; kurumun onayı veya her şehir ve gün için birebir resmîlik iddiası değildir.

Hesap motorundaki temkin değerleri: güneş -7, öğle +5, ikindi +4, akşam +7 dakika. İmsak ve yatsıya ayrıca bu tür bir dakika temkini eklenmez. Diyanet’in temkin açıklaması bu uygulamanın gerekçesini ve yerleşim yeri farklarını anlatır.

Başka bir takvim neden farklı görünebilir?

  • İl merkezi, ilçe merkezi ve telefonun bulunduğu nokta farklı koordinatlar kullanabilir.
  • İmsak/yatsı açısı, ikindi tercihi veya dakika düzeltmesi değişmiş olabilir.
  • Saat dilimi ve yaz saati ayarı, özellikle Avrupa’da kontrol edilmelidir.
  • Hesapta yuvarlama ve yerel takvimlerin uyguladığı ihtiyat kararları farklı olabilir.
  • Caminin ezan, hutbe veya cemaat başlangıcı, astronomik vakitten sonra planlanabilir.

Karşılaştırırken önce aynı tarih, aynı konum ve aynı yöntemi seç. Fark devam ederse her iki tablonun kaynak bilgisini birlikte incele; yalnız saatleri yan yana koymak sebebi açıklamaz.

Yüksek enlemler ve kullanım sınırları

Yaz aylarında kuzey şehirlerinde alacakaranlık işaretleri alışılmış biçimde oluşmayabilir. Motor, Diyanet uyumlu takdir kurallarını uygular. Bunun yerel dinî otoritenin programıyla aynı olduğu varsayılmaz. Din İşleri Yüksek Kurulunun yüksek enlem kararı konunun resmî başvuru kaynaklarından biridir.

Sayfalar deniz seviyesi çevresindeki yerleşim merkezi hesabını temel alır; binanın yüksekliği, dağ ufku veya caminin yerel programı ayrı bir uygulama gerektirebilir. Gösterilen cuma saati öğle vaktidir. İbadetin hükmü veya kişiye özel fıkhî durumlar için yetkili dinî danışmanlığa başvurulur; bu sayfa yazılım yöntemini açıklar.

Web tabloları düzenli yenilenir. İndirilen PDF veya takvim dosyası otomatik abonelik değildir. Konum veya yöntem değişince yeni çıktı al; günlük bildirim ve konum tercihlerinin yönetimi için Ayanur’u kullan.

Gününe eşlik eden araçlar